Nieuws

Prototyping, hoe pak jij het aan?

Geniale ideeën bestaan uit 1 procent inspiratie en 99 procent transpiratie, zei uitvinder Thomas Edison ooit. Dat dat ook geldt voor startende sociale ondernemers en innovatoren, merken we elke dag bij de Fabriek. Een briljante ingeving is weinig waard als je niet tot een geslaagde uitvoering kan komen. En dat vraagt veel voorbereiden, experimenteren, evalueren en bijschaven. Omdat we heel benieuwd zijn naar het proces van proberen en testen van maatschappelijke vernieuwing, willen we graag polsen naar jullie ervaringen.

Werkt het?

Veel innovatoren duiken meteen in de praktijk. Een idee mag dan in een vergaderruimte of aan de computer ontstaan zijn, het is vooral belangrijk om te testen of het ook werkt in de 'echte wereld'.  Bij producten spreekt het voor zich dat je een prototype maakt, om de technische en praktische haalbaarheid te controleren. Met legoblokjes, plasticine, 3D-maquettes of papieren testversies maak je visueel wat voorheen alleen op papier bestond. Maar ook voor methodes of diensten is het aangewezen om in een heel vroeg stadium na te gaan of je concept kan werken. Er zijn verschillende methodes om dit te testen en te verfijnen. Je kan een pilootproject starten voor een beperkte doelgroep of op één locatie, via gebruikerspanels feedback vragen, via rollenspellen mogelijke reacties verzamelen, enz. De noemer ‘prototyping’ omvat alle acties die je onderneemt om jouw idee, dienst of product te toetsen voor je tot de grootschalige uitvoering overgaat.

Getest op mensen

Een prototype laat je toe om na te gaan of je idee technisch en praktisch haalbaar is. Er zijn nog andere belangrijke voordelen: je leert ermee of de impact die je voor ogen hebt met de realiteit overeenstemt. 'Werkt het?' betekent voor sociaal innovatoren ook 'Heb ik de gewenste impact?'. Door een idee uit te testen bij vrienden, in je woonkamer, in de buurt,... leer je hoe mensen reageren op je plannen. Je hoort van potentiële gebruikers en andere doelgroepen wat hun inzichten en verwachtingen zijn. Daarop kan jij inspelen om een maximale impact te bereiken.

Wil je een (sociale) onderneming uitbouwen? Dan is prototyping voor jou ook een manier om te achterhalen of er een markt is voor je product of dienst, nog voor je geld investeert in een locatie, werknemers of productie. Een klassiek marktonderzoek is een optie, maar er zijn ook snellere en goedkopere methodes.

Bij een eerste rondvraag bij projecten uit ons netwerk viel alvast één ding op: ga er niet zomaar van uit dat je weet hoe gebruikers zullen reageren. Vaak levert prototyping heel nieuwe inzichten op over hoe mensen jouw concept benaderen. Hier geldt het principe 'don't tell me, show me'. Je gebruikers hebben weinig boodschap aan achtergrondinformatie en theorie. Vraag dus niet of ze je idee al dan niet geslaagd vinden, bekijk met een open blik wat er gebeurt als ze zelf aan de slag gaan.

Groeien en bijsturen

Een voorbeeld is het deelplatform Peerby, dat ontstond vanuit het idee om een online inventaris te maken van de spullen die de initiatiefnemers te leen konden aanbieden. Na tests met gebruikers bleken er nog heel wat gemiste matches te zijn. Het platform evolueerde naar een vraaggerichte aanpak, waarbij mensen via de site of app hun buren kunnen vragen wie er een bepaald item even kan uitlenen.

Dat prototyping geen kwestie is van plannen uitdenken achter een bureau bewijst ook Roof Food, een stadslandbouwproject dat met steun van de Sociale InnovatieFabriek en Vlaio onderzoek deed naar de lancering van een duurzaam cateringbedrijf. Initiatiefneemster Sabien Windels ging in 2015 aan de slag op een voorlopige locatie om er één keer per week maaltijden te bereiden met ingrediënten van lokale boeren. Dat stond toe om beetje bij beetje te groeien en te werken aan een eigen dakmoestuin. Intussen is die er en heeft Roof Food een gevarieerd cateringaanbod met zelfgeoogste groenten. 

Meer lezen? Deze gids van de Britse innovatie-onderzoeker Nesta geeft achtergrondinfo en tips om aan de slag te gaan met prototyping voor maatschappelijk vernieuwende concepten. Werkte je zelf met een prototype en wil je je ervaringen met ons delen? Beschrijf in het reactievak hieronder in een paar zinnen wat je wilde onderzoeken, hoe je daarbij te werk ging en wat je hieruit leerde. Bedankt alvast voor je input!

Ervaring met prototyping? We zijn benieuwd naar jouw verhaal! Vermeld ook graag je e-mailadres.